FarshadBashir.nl

Achter het internationale vijanddenken tussen moslims en niet-moslims gaat de werkelijke confrontatie schuil: die van gelovigen en ongelovigen. Gelooft de filosoof Bart Brandsma.

Door Wim Schrijver

Betreurenswaardig vindt Bart Brandsma, documentairemaker en journalist, de rel die is losgebarsten om de uitspraken van paus Johannes Paulus II over de band tussen islam en geweld. ,,De paus heeft weer de controverse van moslims en niet-moslims versterkt. Maar daar gaat het wezenlijk niet om.’’

Met vlaggen en fakkels werd gisteren, op de internationale dag van de vrede, in de Leeuwarder binnenstad een vredestocht gehouden. Die eindigde bij de Waalse Kerk, waar een kaars met een fakkel werd aangestoken en de kerk binnengedragen. Het Leeuwarder raadslid Farshad Bashir (SP) zwaaide met de vredesvlag.

Brandsma sprak gisteren in Leeuwarden op de avond van de internationale dag van de vrede op uitnodiging van het Fries Vredesplatform over het thema van de Vredesweek: ‘De ander dat ben jij’. Zijn onlangs verschenen boek heet ‘De hel, dat is de ander’. ,,Als je het verschil in titels ziet, zou je denken: de organisatie moet een vergissing hebben gemaakt.’’

De titel van zijn boek, dat het verschil in denken van moslims en niet-moslims beschrijft, ontleende Brandsma aan een toneelstuk van Jean-Paul Sartre, waarin de hel wordt voorgesteld als een fraaie kamer waarin de drie aanwezigen tot ‘de blik van de ander’ zijn veroordeeld. Het drietal kiest na negeren en beleefd doen uiteindelijk voor de afzondering.

Die laatste optie is volgens Brandsma na de aanslagen van 11 september 2001 onder leiding van de Amerikaanse president George Bush direct gekozen: ,,Wie niet voor ons is, is tegen ons.’’ Brandsma: ,,Dat was een regelrechte oproep tot tweedeling.’’ Een tweedeling die neerkwam op een confrontatie van de islamitische en niet-islamitische wereld.
,,Ik ben ervan overtuigd’’, aldus Brandsma, ,,dat de werkelijk confrontatie niet plaatsvindt tussen geloven, maar tussen gelovigen en ongelovigen.’’ Tussen mensen, legde hij uit, voor wie het geloof allesbepalend is en degenen voor wie geloof een zwaktebod is. ,,Je gelooft iets als je het niet zeker weet. Voor hen zijn geloof en twijfel één.’’ Orthodoxe christenen kunnen zich volgens Brandsma bijvoorbeeld vaak beter herkennen in de moraal van moslims dan die van niet-christenen.

Illustratief voor de wereld van verschil die tussen beide groepen ligt, vond Brandsma de Deense cartoonkwestie. ,,Het ging om ongelovigen voor wie niets heilig is, voor wie vrijheid van meningsuiting het hoogste goed is, en om gelovigen die zich niet zo zeer stoorden aan de prentjes dan wel aan de houding van de ander.’’

Om werkelijk de tweedeling op te heffen moet je niet alleen jezelf, maar ook de ander kennen, gelooft Brandsma, die daarop tot de beschrijving van twee menselijke soorten kwam. Aan de ene kant is daar de ‘homo islamicus’, onder meer gekenmerkt door het plichtsdenken, het verantwoording moeten afleggen aan God. Aan de andere kant is er de ‘homo secularis’, de verlichte mens, bij wie de nadruk op rechten en geluk en ook het superioriteitsdenken opvalt.

De kloof tussen beide menselijke soorten is groot, aldus Brandsma. Zeker in een land als Nederland is het begrip voor de gevoeligheden van de gelovige verdampt. ,,Een geseculariseerd land als het onze is een grote uitzondering op het wereldtoneel. Religie speelt verder overal een enorme rol.’’

Het zou in de ogen van Brandsma goed zijn wanneer de ‘homo secularis’ inziet dat hij ook onwrikbare waarheden heeft die hem heilig zijn. Zoals mensenrechten of de gelijkwaardige positie van man en vrouw. ,,Begrijp me goed, ik vind dat wij het op deze punten het beste voor elkaar hebben en wil dat niet opgeven. Maar in andere culturen leeft ook eenzelfde vaste overtuiging.’’

Bron: Leeuwarder Courant, 22 september 2006

DEN HAAG – SP-Raadslid Farshad Bashir uit Leeuwarden zag gisteren zijn rechtszaak tegen de huisbezoeken van de sociale dienst bij uitkeringsgerechtigden meteen op de zitting in Den Haag uiteen spatten. Bashir had zich aangesloten bij een groep van ongeveer tachtig mensen die gisteren tijdens een kort geding in Den Haag eiste dat de huisbezoeken in Nederland voorlopig opgeschort worden.

Volgens Bashir zou ook Leeuwarden met de controles aan huis moeten stoppen. Tijdens de zitting constateerde de advocaat van de gemeente Leeuwarden dat het SP-raadslid hier persoonlijk geen enkel belang bij heeft, omdat hij zelf geen uitkering heeft. De woordvoerder van de tachtig klagers moest Leeuwarden gelijk geven. Hij trok de zaak tegen de gemeente nog tijdens de zitting in.

Gemeenten leggen sinds de invoering van een nieuwe bijstandswet vaker huisbezoeken af bij klanten van de sociale dienst. Door de visites komen de ambtenaren eerder fraude op het spoor, bijvoorbeeld als blijkt dat een uitkeringsgerechtigde met iemand samenwoont.

Leeuwarden betoogde gisteren tijdens het kort geding in Den Haag dat ze uiterst zorgvuldig omgaat met huisbezoeken. Ambtenaren moeten zich tijdens de visites houden aan gedragsregels. Bovendien wordt iedere aanvrager van een uitkering bij zijn eerste bezoek aan de sociale dienst gewezen op de controles aan huis.

De gemeente legt vooral onaangekondigde visites af bij kamerbewoners met een uitkering, omdat deze groep relatief vaak fraudeert. Verder gaat ze lang bij mensen die een vergoeding van de sociale dienst vragen voor aanpassingen aan de woning, om ter plekke te controleren of de voorziening nodig is.

Bron: Leeuwarden Courant, 16 september 2006

It Ljouwerter riedslid Farshad Bashir (SP) hat freed op in rjochtsitting yn Den Haach syn klacht tsjin de gemeente Ljouwert fuortdaliks wer ynlutsen. Hy hie in klacht yntsjinne oer húsbesites by minsken mei in útkearing.

Bashir hie him oansletten by in groep fan 81 minsken. Sy easken yn in koart pleit dat 21 sosjale tsjinsten ophâlde mei de húsbesites. Mar om’t Bashir sels gjin útkearing hat, hat er gjin persoanlik belang yn dizze saak.

Bron: teletekst Omrop Fryslân, 15 september 2006

Farshad Bashir is 18 jaar oud en heeft tot zijn negende in Afghanistan gewoond. Hij komt uit de hoofdstad Kaboel. Hij is lid van de gemeenteraad in Leeuwarden voor de Socialistische Partij.

Ben je voor of tegen de operatie Enduring Freedom van de VS en hun bondgenoten? Waarom?
Tegen. De Taliban zijn eerst zelf door de VS bewapend en aan de macht geholpen. Nu worden ze dus weer bestreden. Enduring Freedom lost het probleem in Afghanistan niet op. Daarnaast lappen de Amerikanen de internationale rechtsregels aan hun laars. Hoe kun je dan van Afghanistan een rechtsstaat maken? Zo worden krijgsgevangenen al jaren zonder enige vorm van proces vastgehouden.

Ben je voor of tegen Nederlandse deelname aan de ISAF-missie? Waarom?
Ik ben tegen deelname van Nederland aan de oorlog in Afghanistan. De huidige aanpak van terrorismebestrijding heeft geen zin gehad. Het aantal soorten opstandelingen is alleen maar toegenomen. Eerst waren het de Taliban en Al Qaida, nu zijn de krijgsheren en de drugsproducenten ook in opstand gekomen. Daar komt bij dat deelname van de Nederlandse militairen een troepenverplaatsing van Amerikanen naar Irak en andere landen mogelijk maakt.
Afghanistan kent al jaren oorlog. In de negentiende eeuw probeerden de Britten Afghanistan te veroveren, in de jaren tachtig van de vorige eeuw waren het de Russen die verslagen werden. De moedjahedien en de Taliban volgden al snel en nu vechten de Amerikanen in Afghanistan. Het is buitenlandse troepen nooit gelukt om de Afghanen via militaire dwang iets op te leggen.

Wat is jouw oplossing dan?
De oplossing van het conflict kan alleen door Afghanen zelf worden bedacht. Als het tijd wordt, zullen de Afghanen dan ook zelf met een oplossing komen. Tot die tijd zullen ze zeker hulp kunnen gebruiken, maar aan militairen zullen ze niet veel hebben. Stuur ingenieurs, onderwijzers en artsen naar Afghanistan. Daarmee zul je niet alleen het vertrouwen van Afghanen winnen, je helpt het land ook echt vooruit. Zolang het volk het niet wil, heeft buitenlandse inmenging geen zin. Democratisering en vrijheid zijn een vorm van emancipatie, en emancipatie kun je niet opleggen. De bevrijding van Afghanistan kan alleen het werk zijn van de Afghanen zelf.

Heb je nog contact met mensen in Afghanistan? Wat is je beeld van het land?
Het gaat in de steden nu beter. Dat hoor ik van familie waar we wel eens contact mee hebben via de telefoon. Maar op het platteland gaat het niet goed, de oorlog is daar in volle gang. Eerst wordt een dorpje door de Taliban veroverd, daarna wordt het dorpje door Amerikanen heroverd, en vervolgens gaan de Taliban een andere dorpje veroveren, en zo gaat het maar door. Steeds meer mensen vluchten naar de steden, die nu overbevolkt zijn.

Denk je ooit terug te gaan naar Afghanistan?
Jawel, het is al weer lang geleden dat ik in Afghanistan was. De beelden die ik op mijn netvlies heb, zijn ook heel vaag. Ik zou wel eens willen zien waar ik vandaan kom.

Wat is het grootste probleem voor de toekomst van Afghanistan?
Buitenlandse inmenging. Nu het Westen zich met Afghanistan bemoeit, bemoeien ook andere landen zich ermee. Zo genieten de Taliban ook steun. En op deze manier blijf je doormodderen. Afghanistan kan alleen vooruit worden geholpen door de Afghanen zelf, ze moeten en kunnen het zelf doen.

Bron: Onderwijskrant Uruzgan (uitgave van het Instituut voor Publiek en Politiek (IPP)), september 2006